ในยุคที่เทคโนโลยีกลายเป็นส่วนสำคัญในชีวิตประจำวัน คนตาบอดก็สามารถใช้งานคอมพิวเตอร์และสมาร์ทโฟนได้อย่างเต็มที่ ด้วยโปรแกรมที่เรียกว่า “โปรแกรมอ่านหน้าจอ” มาทำความรู้จักกันค่ะว่าโปรแกรมนี้คืออะไร และช่วยได้ยังไงบ้าง
โปรแกรมอ่านหน้าจอคืออะไร?
โปรแกรมอ่านหน้าจอ (Screen Reader) เป็นซอฟต์แวร์ที่ช่วยให้คนที่มีความบกพร่องทางสายตาสามารถใช้งานคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ทโฟนได้ โดยโปรแกรมจะเปลี่ยนข้อความที่แสดงบนหน้าจอให้เป็นเสียงพูด หรือแปลงเป็นข้อมูลที่สามารถอ่านด้วยอุปกรณ์เบรลล์
โปรแกรมอ่านหน้าจอยอดนิยม
JAWS (Job Access With Speech): โปรแกรมอ่านหน้าจอที่ได้รับความนิยมมากที่สุดสำหรับระบบ Windows รองรับการใช้งานในหลายภาษา รวมถึงมีฟังก์ชันการทำงานที่ครอบคลุม เช่น การอ่านเอกสาร การใช้งานโปรแกรม Excel และการท่องเว็บ
NVDA (NonVisual Desktop Access): โปรแกรมอ่านหน้าจอฟรีและโอเพนซอร์สสำหรับ Windows แม้จะไม่มีค่าใช้จ่าย แต่มีฟีเจอร์ที่ยอดเยี่ยมและใช้งานได้ง่าย เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้น
VoiceOver: โปรแกรมอ่านหน้าจอที่มาพร้อมกับอุปกรณ์ Apple เช่น iPhone, iPad และ Mac ใช้งานง่ายและรองรับภาษาไทย
TalkBack: โปรแกรมอ่านหน้าจอสำหรับอุปกรณ์ Android ที่ Google พัฒนา มาพร้อมกับสมาร์ทโฟน Android เกือบทุกรุ่น
Narrator: โปรแกรมอ่านหน้าจอที่ติดมากับ Windows มีฟีเจอร์พื้นฐานสำหรับการใช้งานทั่วไป
โปรแกรมเหล่านี้ทำงานยังไง?
เมื่อผู้ใช้เปิดโปรแกรมอ่านหน้าจอ โปรแกรมจะอ่านข้อความบนหน้าจอ ไม่ว่าจะเป็นตัวหนังสือ ปุ่มเมนู หรือแม้แต่คำอธิบายของรูปภาพ จากนั้นโปรแกรมจะพูดออกมาเป็นเสียง หรือแปลงเป็นอักษรเบรลล์สำหรับผู้ที่ใช้อุปกรณ์เบรลล์ควบคู่กัน
โปรแกรมอ่านหน้าจอช่วยอะไรได้บ้าง?
การทำงาน: คนตาบอดสามารถพิมพ์เอกสาร เช็คอีเมล หรือสร้างงานนำเสนอได้
การเรียนรู้: โปรแกรมช่วยให้อ่านหนังสือหรือค้นคว้าข้อมูลออนไลน์ได้สะดวก
การท่องเว็บ: อ่านเนื้อหาในเว็บไซต์หรือใช้โซเชียลมีเดีย
การสื่อสาร: ใช้แอปพลิเคชันแชทหรือวิดีโอคอล
ราคาของโปรแกรมอ่านหน้าจอ
JAWS: ราคาประมาณ 40,000-50,000 บาท แต่สามารถสมัครสมาชิกแบบรายปีได้
NVDA: ฟรี (สามารถบริจาคเพื่อสนับสนุนทีมพัฒนาได้)
VoiceOver และ TalkBack: ฟรี (ติดมากับอุปกรณ์)
Narrator: ฟรี (ติดมากับ Windows)
สรุป
โปรแกรมอ่านหน้าจอเป็นเครื่องมือที่ทำให้คนตาบอดสามารถใช้งานเทคโนโลยีได้อย่างอิสระ และยังช่วยเพิ่มโอกาสในด้านการศึกษาและการทำงาน หากคุณรู้จักคนที่อาจได้รับประโยชน์จากโปรแกรมนี้ ลองแนะนำให้พวกเขาใช้งานดูค่ะ
แหล่งอ้างอิง
Freedom Scientific (ผู้พัฒนา JAWS)
NV Access (ผู้พัฒนา NVDA)
เว็บไซต์ของ Apple และ Google